« * ( و لَهُمْ فِيها مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ ) * » در اين جمله مطلب را عموميت مىدهد . * ( « وَمَغْفِرَةٌ مِنْ رَبِّهِمْ » ) * - آمرزشى كه تمامى گناهان و بديها را محو مىكند و ديگر عيش آنها به هيچ كدورتى مكدر و به هيچ نقصى منقص نيست . و در تعبير از خدا به كلمه « ربهم » اشاره است به اينكه رحمت خدا و رأفت الهيه اش سراپاى آنان را فرا گرفته . * ( « كَمَنْ هُوَ خالِدٌ فِي النَّارِ » ) * - در اين جمله يكى از دو طرف قياس حذف شده ، تقديرش اين است كه : آيا كسى كه داخل چنين بهشتى مىشود ، مثل كسى است كه او جاودانه در آتش است . و نوشيدنيشان آبى است بسيار بسيار داغ كه روده هايشان را تكه تكه مىكند و اندرونشان را بعد از نوشيدن مىسوزاند ؟ و نوشيدنشان هم به كراهت و جبر است ، هم چنان كه فرموده : * ( « وَسُقُوا ماءً حَمِيماً فَقَطَّعَ أَمْعاءَهُمْ » ) * . بعضى از مفسرين « 1 » گفته‌اند : جمله * ( « كَمَنْ هُوَ خالِدٌ . . . » ) * بيانى است براى جمله قبلى كه مىفرمود : * ( « كَمَنْ زُيِّنَ . . . » ) * ولى اين نظريه درست نيست . بحث روايتى در مجمع البيان در ذيل آيه * ( « ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كَرِهُوا ما أَنْزَلَ اللَّه » ) * مىگويد : امام ابى جعفر فرمود : يعنى از آنچه كه خدا در حق على ( ع ) نازل كرده كراهت دارند « 2 » . و نيز در همان تفسير است كه در ذيل جمله « * ( كَمَنْ زُيِّنَ لَه سُوءُ عَمَلِه ) * » از بعضى نقل كرده كه گفته‌اند : منظور منافقين هستند . و اين مطلب از امام ابى جعفر ( ع ) روايت شده « 3 » . مؤلف : احتمال دارد هر دو روايت از باب تطبيق مصداق بر كلى باشد . و در تفسير قمى در ذيل جمله * ( « كَمَنْ هُوَ خالِدٌ فِي النَّارِ وَسُقُوا ماءً حَمِيماً فَقَطَّعَ أَمْعاءَهُمْ » ) * گفته : كسى كه در چنين بهشتى قرار دارد ، مثل كسى نيست كه در چنين آتشى هست ، هم چنان كه دشمن خدا مثل ولى خدا نيست « 4 » .

--> ( 1 ) تفسير روح المعانى ، ج 26 ، ص 49 . ( 2 و 3 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 99 و 100 . ( 4 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 3 .